Halifax stort neer bij Noordwolde

Halifax stort neer bij Noordwolde

Vanaf februari 1942 concentreren de massale aanvallen van geallieerde bommenwerpers zich op fabrieken in 58 Duitse steden en het moreel van 22 miljoen bewoners. Op 29 juni 1942 staat een aanval op Bremen op het programma. Vooral de Focke Wulf-vliegtuigfabriek is een belangrijk doelwit. De bommenwerpers vliegen vanaf Engeland over Nederland naar Bremen. En na een aanval gaat de tocht via het waddengebied terug. Halifax-bommenwerpers van het 405e Canadese squadron stijgen ’s nachts op van hun basis in het Engelse Pocklington. 
 

lees meer »
 
Historietje Historietje

Onder de titel Historietje, met de klemtoon op rietje, is in het vervolg maandelijks iets te lezen over de kleine historie van de protestantse kerken in Noordwolde en Steggerda.
Rita Akkerboom is de schrijver en haar bronnen vormen gemeenteleden en/of de Stichting Begraafplaats.

 
De kersttijd. De kersttijd.



Huizen worden versierd met kerstbomen, kerststallen en cadeautjes. Dat roept natuurlijk vragen op. De geschiedenis van kerstmis is ons wel bekend, maar waarom gebruiken wij een kerstboom en wordt deze versierd met kerstballen, slingers en lichtjes? Over de ouderdom van het gebruik van de kerstboom lopen de bronnen zeer uiteen. Sommige beschrijven dat de kerstboom een Oud-Germaanse oorsprong zou hebben. De eik stond in de midwinterviering centraal. Als de boom in de winter te oud was, werd deze ver-brand voor de warmte. In de 13e eeuw wordt voor het eerst een groene boom vol kaarsen beschreven. Pas tijdens de Middeleeuwen konden kaarsenmakers op grote schaal goedkope kaarsen maken die gebruikt werden om de boom te versieren. Tijdens winters aan het eind van de Middeleeuwen werd in verschillende delen van Europa een boom in de huizen geplaatst, versierd met kaarsen, klatergoud, gekleurd papier, appels, koek en suikergoed. Dit gebruik waaide pas halverwege de 19e eeuw over naar Nederland en België.

lees meer »
 
oude boekjes oude boekjes

Soms vind je tussen “oude boekjes” iets leuks om over te schrijven.
Het gaat over een arbeidsovereenkomst van een koster in Steggerda in 1965. De namen in deze overeenkomst worden niet vermeld. Wat het meest opvalt zijn al de activiteiten die de koster voor zijn “bezoldiging” moest verrichten. De tekst van de  arbeidsovereenkomst, opgesteld door drie kerkvoogden, is letterlijk door mij overgenomen.

lees meer »
 
Joodse gemeenschap in Friesland/Noordwolde Joodse gemeenschap in Friesland/Noordwolde

Voorgeschiedenis

Erg welkom zijn de Joden in Friesland nooit geweest. In 1720 verbiedt het provinciebestuur de komst van meer Joden omdat hun handelswaar van lompen en lappen ziekten zouden verspreiden. In 1786 moeten alle Joden die daar korter dan vijf jaar wonen de provincie uit. Wanneer de Joden in de jaren dertig vervolgd worden, leidt dit tot actie. In Weststellingwerf wordt voor hen een collecte gehouden die fl. 834,50 opbrengt. Bij het uitbreken van de oorlog wonen er in Friesland 866 Joden. Van hen overleven ruim tweehon- derd de oorlog. De rest komt om in vernietigingskampen.

lees meer »
 
Handelingen des kerkeraads van Steggerda Handelingen des kerkeraads van Steggerda

De eerste genotuleerde vergadering is gedateerd 3 november 1816. Er staan enkele interessante en leerzame dingen in.
Art. 2B: “Die afwezig blijkt zal zonder eenige verschoning twaalf stuivers boete betalen, tenzij hij de redenen, waarom hij vrijstelling begere, aan de vergadering bekend make,… die echter beoordelen zal, of deze voldoende zijn…. En zoo niet, hem verwijzen in een boete van zes stuivers”.
Art. 2C: “Die een half uur na den bepaalden tijd komt, betaalt twee stuivers boete, gelijk ook nog twee stuivers voor ieder uur dat hij verder te laat komt, terwijl de juiste tijd naar de klok van den Predikant zal beoordeeld worden”.

lees meer »
 
Raadselachtige grafzerk in Steggerda Raadselachtige grafzerk in Steggerda

In de Germaanse en Romeinse samenlevingen verbrandde men vaak de doden. In 785 werd dit verboden door keizer Karel de Grote. Voortaan werd er buiten de nederzettingen begraven. Naarmate het christendom zich in Europa ver-spreidde en er kerken gebouwd werden, gaf men de voorkeur aan in of in ieder geval dicht bij de kerk begraven te worden.

lees meer »
 
Gedachtenissteentjes. Gedachtenissteentjes.

Enige jaren geleden zijn de gedachtenissteentjes in onze gemeente in gebruik genomen. Zowel in de kerk van Steggerda als in de kerk van Noordwolde liggen deze steentjes in een schaal die op de avondmaalstafel staat.

lees meer »
 
De kanselbijbels van Vinkega en Steggerda De kanselbijbels van Vinkega en Steggerda

De oudste Bijbel die de gemeente heeft, is de kanselbijbel van de kerk van Vinkega. Hij is gedrukt in 1657 bij de Weduwe wijlen Paulus Aertsz van Ravensteijn te Amsterdam. Daar is ook de eerste druk in 1637 uitgegeven. Van de ko-peren sloten zit er nog één aan, die echter niet bruikbaar is. Wanneer deze Bijbel in het bezit van de gemeente is gekomen is niet bekend. Voor in de bijbel staat te volgende te lezen: Deze bijbel is opnieuw ingebonden in 1832 H. Pennink V.D.M. Deze regel wijst erop dat de kanselbijbel dus reeds in 1832 in het bezit van de gemeente was. H. Pennink is de predikant die in de ge-meente gestaan heeft van 1830 tot 1873. Hij is, evenals zijn vrouw en een van hun kinderen, op Steggerda begraven. De letters V.D.M. zijn een afkorting van Verdi Divini Minister oftewel Die-naar des Goddelijken Woords.

lees meer »
 
De Hoeve De Hoeve

De dorpsnaam De Hoeve stamt af van twee boerderijen (hoeven) die na 1646 werden gebouwd aan de Noordwol-derweg: de Oosterhoeve en de Westerhoeve. Op een kaart uit 1698 zijn beide boerderijen te zien.
De Westerhoeve lag ten westen van de  Noordwolder vaart en de Ooster- hoeve lag aan het Oosterhoevermeer (dit meer werd in 1849 drooggemalen) ten oosten van de Noordwoldervaart.

lees meer »
 
Stukje geschiedenis kerk Steggerda Stukje geschiedenis kerk Steggerda

De ouderdom van Steggerda gaat terug tot 1448. In dat jaar wordt in een kerkelijk stuk gesproken over Oldesteckarden. (Andere namen voor Steggerda waren Steckerden en (Olde-) Steggerden). Er zijn historici die de oorsprong van het dorp verder terugvoeren tot 1328.

lees meer »
 
de Paaskaars de Paaskaars

In protestantse kerken is het gebruik van de Paaskaars een betrekkelijk jong verschijnsel.  Pas in de jaren tachtig van de vorige eeuw deed dit liturgisch symbool zijn intrede in een groot aantal gemeenten.

lees meer »
 
Gescheurd stuk graniet Gescheurd stuk graniet

Bij de restauratie in 1964 moest de houten vloer in de kerk worden opgenomen.
Als leggers onder de vloer waren de oude eikenhouten sporen uit de kap gebruikt die vrijkwamen bij de verbouwing van 1853. Onder deze houten vloer bevond zich een vloer van plavuizen, zowel rode als blauwe. In het kooreinde tussen de plavuizen lag een drietal grafzerken met opschrift. (later meer hierover)

lees meer »
 
Stoeppalen Stoeppalen

In de 17e eeuw waren er nog geen verharde wegen. De huiseige naar had recht op 4 voet (± 1,20 m) van de weg voor zijn huis. Men paalde dit territorium af met stoeppalen en bracht voor het huis plaveisel aan. De stoeppalen gaven dus de grens tussen de privéen de openbare ruimte aan. Men verbond de stenen met de voorgevel van het huis door een ijzeren stang of een muurtje waarop een hardstenen plaat of houten plank werd aangebracht. Het leven speelde zich toen veelal af op straat.

lees meer »
 
Hondenslager Hondenslager

Al bladerend in de Kleine Historie van Steggerda, Vinkega en De Hoeve, kom ik een paar regels over de functie van de hondenslager tegen. Deze stond bij de ingang van de kerk en moest ervoor zorgen dat de honden tijdens de kerkdiensten niet voor overlast zorgden.
 

lees meer »
 
Van liedbord naar beamerscherm Van liedbord naar beamerscherm

Liedborden maken al eeuwen deel uit van het protestantse kerkinterieur.
Het zingen van liederen, psalmen en gezangen, heeft al vanaf het begin van het protestantisme een belangrijke plaats in de eredienst.

lees meer »